Trước khi UEFA chính thức khai tử từ mùa 2021/22, luật bàn thắng sân khách đã từng là “trọng tài” định đoạt không ít màn lội ngược dòng kịch tính tại Champions League.
Trong quá khứ, chỉ một pha lập công trên sân đối phương cũng đủ xoay chuyển hoàn toàn cục diện một cặp đấu tại Champions League. Cụ thể, khi tổng tỷ số sau hai lượt bằng nhau, đội bóng ghi được nhiều bàn hơn trên sân khách sẽ là đội giành vé đi tiếp. Chính vì lẽ đó, bàn thắng của đội khách mang sức nặng lớn hơn hẳn một bàn thắng thông thường. Dù UEFA đã bãi bỏ quy định này từ mùa 2021/22, những dấu ấn cả về chiến thuật lẫn cảm xúc mà nó để lại vẫn còn in đậm trong ký ức người hâm mộ.
Vì sao một bàn thắng sân khách có thể quyết định cả vòng đấu?
Thử lấy ví dụ: đội A thua 1-2 trên sân đối phương, sau đó thắng 1-0 ở lượt về. Tổng tỷ số là 2-2, nhưng theo luật cũ, A vẫn đi tiếp nhờ có một bàn thắng trên sân khách, trong khi đối thủ không ghi được bàn nào khi phải làm khách. Ngược lại, chỉ cần đối phương ghi bàn ở lượt về, A lập tức phải tìm thêm bàn thắng nếu muốn đảo ngược tình thế.
Chính điều này buộc các HLV phải đắn đo rất kỹ giữa việc tấn công hay phòng ngự. Đội chơi lượt đi trên sân nhà thường e dè, không dám dâng đội hình quá cao vì sợ bị thủng lưới; trong khi đội khách lại có thêm động lực tìm bàn thắng dù không nắm nhiều thế trận. Bước sang lượt về, chỉ một bàn thắng bất ngờ cũng có thể khiến đối phương phải thay đổi hoàn toàn cách chơi.
Những màn lội ngược dòng nào gắn với quy định này?
Ở tứ kết Champions League 2017/18, Roma thua Barcelona 1-4 ngay tại Camp Nou nhưng sau đó thắng 3-0 trên sân nhà. Tổng tỷ số là 4-4, và Roma giành quyền đi tiếp nhờ bàn thắng sân khách. Đến mùa giải kế tiếp, Tottenham cũng lội ngược dòng trước Ajax tại bán kết: thua 0-1 ở lượt đi, rồi thắng 3-2 ngay trên sân đối thủ. Đây đều là những ví dụ điển hình nhất cho tác động của luật cũ.
Theo lý giải của UEFA, lợi thế sân nhà đã suy giảm dần theo thời gian, và quy định này có thể khiến các đội chủ nhà thi đấu dè dặt hơn. Kể từ mùa 2021/22, nếu tổng tỷ số hòa sau hai lượt, hai đội sẽ bước vào hiệp phụ và sau đó là luân lưu nếu cần. Bàn thắng sân khách vẫn giữ nguyên giá trị chuyên môn, nhưng không còn được ưu tiên dùng để phân định đội đi tiếp.
Việc thay đổi này giúp các cặp đấu được định đoạt dựa trên tổng số bàn thắng cùng phần thi đấu bổ sung, đồng thời mở ra những lựa chọn chiến thuật khác biệt so với giai đoạn trước.
